رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با انتقاد از نگاه بخشی به مسئله انرژی در کشور تأکید کرد: سالهاست از کاهش مصرف در ساختمانها حرف میزنیم، اما تا وقتی هماهنگی میان دستگاهها ایجاد نشود و هر نهادی به صورت جزیرهای عمل کند، این مهم محقق نخواهد شد. غزال راهب فرهنگسازی را بهمیزان الزامات فنی برای اصلاح الگوی مصرف حیاتی دانست.
غزال راهب، معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به سهم بالای بخش ساختمان از مصرف انرژی کشور و بازدهی پایین اقتصادی آن، تأکید کرد که کاهش مصرف در این بخش نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی دوچندان برای ارتقای بهرهوری ملی است. وی با اعلام اجرای طرحهایی نظیر «سرو سبز» و راهاندازی سامانه پایش انرژی، بر لزوم همکاری بینبخشی و فرهنگسازی به موازات الزامات فنی برای اصلاح الگوی مصرف تأکید کرد.
مصرف بیبازده؛ معمای بزرگ بخش ساختمان
رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با بیان آماری گویا از ناکارآمدی انرژی در ساختمانهای کشور، گفت: سهم قابل توجهی از کل انرژی کشور در بخش ساختمان مصرف میشود، اما متأسفانه این حجم عظیم مصرف، بازگشت متناسبی در قالب تولید ناخالص داخلی و رونق اقتصادی ندارد. به عبارت دیگر، هر واحد انرژی که در این بخش هدر میرود، یک فرصت از دست رفته برای رشد بهرهوری دوگانه است.
وی با مقایسه وضعیت ایران با کشورهای پیشرفته، شدت بالای مصرف انرژی در ساختمانهای کشور را یادآور شد و افزود: سالهاست که بحث کاهش مصرف در این حوزه مطرح است، اما تحقق آن نیازمند حرکت هماهنگ و خارج شدن از نگاه بخشی است. نمیتوان انتظار معجزه داشت در حالی که دستگاههای مختلف هر کدام به صورت جزیرهای عمل میکنند.
مبحث ۱۹؛ از الزام قانونی تا ضمانت اجرایی
راهب در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات عملی وزارت راه و شهرسازی برای مهار این مصرف بیرویه اشاره کرد و از اجباری شدن اجرای مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان خبر داد. وی تصریح کرد: با ابلاغ این مبحث از دیماه امسال، بر اجرای دقیق آن تأکید شده و ضمانتهای اجرایی لازم برای اطمینان از رعایت آن در ساختمانهای جدید پیشبینی شده است.
معاون وزیر راه و شهرسازی از تدوین دستورالعملهای تکمیلی در حوزه عایقکاری حرارتی، بهینهسازی سیستمهای تأسیساتی و استفاده از مصالح با راندمان بالا خبر داد و گفت: صدور گواهینامههای فنی برای مصالح ساختمانی نیز اکنون بر اساس شاخصهای مصرف انرژی و ضریب هدایت حرارتی انجام میشود تا زنجیره تأمین نیز به سوی بهرهوری هدایت شود.
«سرو سبز» و سامانهای برای پایش لحظهای مصرف
رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی از اجرای طرح ملی «سرو سبز» به عنوان یک نظام رتبهبندی انرژی برای ساختمانها نام برد و توضیح داد: در این طرح تشویقی، ساختمانها بر اساس میزان مصرف انرژی ردهبندی میشوند. دستورالعملهای این نظام نیز کاملاً منطبق با مبحث ۱۹ مقررات ملی طراحی شده است تا مسیری مشخص برای ارتقای کیفی ساختمانها ترسیم کند.
وی همچنین از طراحی سامانه پایش مصرف انرژی ساختمانها خبر داد و گفت: پلتفرم این سامانه آماده شده و فاز اجرایی آن با تمرکز بر ساختمانهای دولتی و عمومی، به ویژه ساختمانهای زیرمجموعه وزارت راه و شهرسازی، آغاز شده است. اما تکمیل دادههای این سامانه و دستیابی به یک تصویر کامل از وضعیت انرژی ساختمانهای کشور، نیازمند همکاری جدی وزارت نیرو و وزارت نفت است.
بهسازی ساختمانهای موجود؛ ضرورت فراموششده
معاون وزیر راه و شهرسازی با هشدار درباره سهم بالای ساختمانهای موجود در مصرف انرژی کشور، بر ضرورت تدوین یک برنامه جامع برای بهسازی آنها تأکید کرد و افزود: نباید تمام تمرکز را معطوف به ساختمانهای جدید کنیم. اصلاح موتورخانهها، بهسازی پنجرهها و ارتقای عایقکاری حرارتی ساختمانهای قدیمی میتواند تأثیر شگرفی در کاهش مصرف داشته باشد، اما این مهم بدون ارائه مشوقهای لازم و یک برنامه مدون، محقق نخواهد شد.
وی در پایان نقش فرهنگ مصرف را در کنار الزامات فنی و مقرراتی حیاتی دانست و خاطرنشان کرد: تجربه کشورهای موفق دنیا نشان میدهد که اصلاح الگوی مصرف و توجه به ابعاد اجتماعی آن، یک اولویت اساسی است. در ایران نیز برای عبور از بحران ناترازی انرژی، باید همزمان با تقویت قوانین و استانداردها، فرهنگسازی گسترده در سطح جامعه را در دستور کار قرار دهیم.
