کارشناسان و مسئولان ارشد صنعت بیمه و بازار سرمایه در نشست اتاق فکر صنعت بیمه بر ضرورت طراحی دقیق و شفاف صندوقهای اتکایی تاکید کردند؛ آنان با اشاره به تجربههای گذشته در ابزارهای مالی و چالشهای فعلی در بیمه اتکایی، خواستار آغاز آزمایشی با مدلهای کوچک و شفاف، تبیین درست ماهیت این ابزار و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه برای انتقال بخشی از ریسکهای بیمهای شدند.
دکتر شاپور محمدی، عضو هیات علمی دانشگاه تهران، با مرور تجربههای ناموفقی که بدون طراحی شستهرفته و مبهم راهاندازی شدند، هشدار داد که راهاندازی صندوقهای اتکایی باید مبتنی بر تئوریهای مالی دقیق و شفاف باشد تا به بحران و ضرر سرمایهگذاران منجر نشود. وی با اشاره به انعطاف بازار سرمایه پیشنهاد کرد : میتوان با صندوقهای کوچک مثلاً ۳۰۰ یا ۵۰۰ میلیاردی شروع کرد و پس از جاافتادن، آن را توسعه داد. محمدی تاکید کرد: باید با احتیاط کامل عمل کرد و تنها سرمایهگذاران آگاه و مسئولیتپذیر را جذب نمود.
تاکید سازمان بورس بر شفافیت و آگاهی
علیاکبر ایرانشاهی، مدیر مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس نیز با بیان اینکه اراده برای راهاندازی این صندوقها وجود دارد، تصریح کرد : کلید موفقیت، شفافیت کامل است و بدون آن این ابزار شکست خواهد خورد. وی افزود: سرمایهگذار باید به وضوح بداند چه ریسکی را میپذیرد و داده کافی برای تصمیمگیری داشته باشد. ایرانشاهی با اشاره به احتمال استفاده از قالب نیمهبسته برای این صندوقها، اعلام کرد: سازمان بورس آمادگی بررسی و همکاری برای معرفی این ابزار جدید را دارد.
نگاه بیمه مرکزی به نقش نهادهای واسط و انتظارات
محمود حقوردیلو معاون نظارت بیمه مرکزی بر لزوم مطالعات بیشتر برای نهادهای واسط در این صندوقها تاکید و بیان کرد : باید از ظرفیت شرکتهای سرمایهگذاری که به دنبال بازدهی هستند، استفاده شود. وی گفت : این صندوقها میتوانند ارزش افزوده دوگانهای برای بیمهگران و سرمایهگذاران ایجاد کرده و بخشی از ریسک را به خارج از صنعت بیمه انتقال دهند. حقوردیلو خاطرنشان کرد : باید انتظارات را مدیریت کرد و در شروع کار نباید منتظر تحول اساسی بود.
تفکیک ماهیت ابزار؛ انتقال ریسک یا تامین مالی
حسن رضا عباسیانفر معاون توسعه و نوآوری بیمه مرکزی چالش اصلی را در تفاوت دیدگاه تامین مالی و انتقال ریسک دانست. وی تاکید کرد : ماهیت اصلی این صندوقها، انتقال ریسک بیمهای به بازار سرمایه است و تضمین حداقلی اصل سرمایه یا بازدهی با این ماهیت در تعارض است. عباسیانفر با اشاره به محدودیتها گفت برخی ریسکها که دوره بازگشت بسیار طولانی دارند، اساساً از نظر اقتصادی برای بازار سرمایه توجیهپذیر نیستند و انتقال آنها میتواند به تضمین بازدههای غیرمنطقی منجر شود.
پیشنهاد عملیاتی از نگاه یک سبدگردان
احسان آقاسی، مدیرعامل شرکت سبدگردان آرارات، با بیان اینکه صندوقهای سرمایهگذاری پتانسیل هدایت منابع به سمت اتکایی را دارند، بر لزوم تعریف شفاف سازوکارها تاکید کرد. وی گفت : باید مشخص شود سرمایهگذاران حقوقی مجازند یا حقیقی، و مکانیسمهای ورود و خروج، مثلاً امکان خروج درصدی مشخص در بازههای زمانی معین، باید از پیش به وضوح تعریف شود. آقاسی افزود : این صندوقها ماهیتاً به دنبال پذیرش ریسک بازار سهام نیستند و داراییهایی مانند اوراق با درآمد ثابت برای آنها مناسبتر است.
ترکیب دو رویکرد و شروع تدریجی
رضا عیوضلو معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس نیز گفت : صندوق اتکایی میتواند دو رویکرد مدیریت ریسک در بیمه و متنوعسازی در بازار سرمایه را تلفیق کند. وی افزود : احتمالاً شروع فعالیت با مدلهای اختصاصیتر و خصوصیتر، محک خوبی برای راهاندازی این ابزار خواهد بود. عیوضلو با اشاره به توسعه ارتباط مثبت اخیر بین بازار سرمایه و صنعت بیمه عمر، ابراز امیدواری کرد: این ابزار جدید نیز بتواند به توسعه بیشتر این ارتباط کمک کند.
هشدار درباره وضعیت خطرناک بیمه اتکایی کشور
محسن قرهخانی، راهبر میز تخصصی اتکایی پژوهشکده بیمه، با هشداری جدی وضعیت بیمه اتکایی در ایران گفت : کشور از ظرفیت بازار اتکایی جهانی محروم است. وی فقدان متخصص را بزرگترین چالش دانست و راه حل جهانی را حرکت به سمت تبدیل ریسک به اوراق بهادار و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه عنوان کرد. قرهخانی تصریح کرد : دنیا ریسکهای با دوره بازگشت طولانی را از این طریق پوشش میدهد و ایران نیز برای مدیریت ریسکهای بزرگ خود چارهای جز این ندارد.
