النینو نمیتواند با قطعیت اعلام شود که الزاما به افزایش بارش یا وقوع سیل در تهران منجر خواهد شد. آنچه اهمیت دارد، «افزایش تابآوری شهر» و آمادگی برای مواجهه با بارشهای شدید احتمالی است.
هر یک از اقدامات «متولی قانونی مشخصی» دارد: سازمان هواشناسی متولی هشدار سیل، وزارت نیرو لایروبی رودخانههای خارج از شهر، و شهرداری تهران پاکسازی کانالها و مسیلهای درونشهری است.
مدیریت سیل نباید صرفا به داخل شهر محدود شود؛ اجرای جدی اقدامات آبخیزداری، لایروبی رودخانهها و رفع تصرفات غیرمجاز در بالادست ضروری است. مدیریت سیلاب باید بهصورت یکپارچه و از مبدأ شکلگیری آن دنبال شود.
توسعه پایتخت بر مبنای طرح جامع مدیریت آبهای سطحی
تهران دارای ۴حوضه آبریز و ۸روددره است؛ برخلاف آنچه عنوان میشود، این شهر بر اساس طرح جامع مدیریت آبهای سطحی، برای مواجهه با بارشهای نسبتا شدید و سیلابهایی با دوره بازگشت ۵۰سال طراحی و آمادهسازی شده است.
کانالیزه کردن رودخانهها و هدایت آب از طریق کانالهای مصنوعی، رویکردی بوده که در تهران و بسیاری از شهرهای جهان اجرا شده است. این روش در برخی نقاط شهر برای مدیریت و انتقال جریان آب ضروری بوده، اما طبیعتاً میتواند بر نفوذ آب به زمین و تغذیه سفرههای آب زیرزمینی تاثیر بگذارد. برای داوری دقیق درباره پارک نهجالبلاغه یا سایر پروژههای مشابه، بررسیهای تخصصی و مدلسازی سیلاب در همان محدوده ضروری است.
در عین حال، کاهش طول مسیرهای کانالیزهشده، احیای رودخانهها و بازگرداندن بخشی از کارکرد طبیعی آنها میتواند به بهبود وضعیت محیطزیستی و مدیریت جریان آب کمک کند.
در همین راستا، شهرداری تهران تا حد امکان از طول مسیرهای کانالیزهشده کاسته و احیای رودخانههای شهری را در دستور کار قرار داده است. یکی از نمونههای این رویکرد، پروژه احیای رودخانه فرحزاد است.
برای کاهش خطر سیل در محدودههایی که با تغییر مسیر طبیعی رودخانهها، افزایش سطوح نفوذناپذیر یا توسعه ساختوساز مواجه بودهاند، باید شرایط هر محدوده بهصورت تخصصی بررسی شود.
اصلاح مسیرهای هدایت آب، حفظ و احیای بستر رودخانهها، افزایش نفوذپذیری زمین در نقاط مناسب و رفع موانع جریان آب، از جمله اقداماتی هستند که میتوانند متناسب با نتایج مطالعات فنی در دستور کار قرار گیرند.