برگزاری سومین دوره مسابقات آزاد ملی مهارت گوهرتراشی، رویدادی ارزشمند در مسیر توسعه صنعت گوهرسنگ کشور و فرصتی راهبردی برای شناسایی، سنجش و پرورش سرمایه‌های انسانی این حوزه است. این مسابقات را باید فراتر از یک رقابت تخصصی، بستری برای ارتقای مهارت، ترویج فرهنگ کیفیت، شناسایی ظرفیت‌های برتر و تقویت پیوند میان آموزش، تولید و بازار دانست.
امروز توسعه صنعت گوهرسنگ کشور، بیش از هر زمان دیگری، به نیروی انسانی ماهر، دانش تخصصی، دقت فنی و توانایی تبدیل ظرفیت‌های معدنی به محصولات باارزش و رقابت‌پذیر وابسته است. از این منظر، مسابقات ملی مهارت گوهرتراشی می‌تواند نقشی مؤثر در تحقق اهداف توسعه‌ای این صنعت ایفا کند و زمینه را برای پرورش نسلی توانمند از متخصصان و فعالان حرفه‌ای این عرصه فراهم آورد.
ایران با برخورداری از تنوع زمین‌شناسی و ظرفیت‌های ارزشمند در حوزه گوهرسنگ، از مزیت‌های قابل توجهی برای توسعه این صنعت برخوردار است. با این حال، بهره‌برداری اقتصادی از این ظرفیت‌ها، صرفاً با استخراج مواد معدنی محقق نمی‌شود؛ بلکه بخش مهمی از ارزش افزوده در مراحل شناسایی علمی، انتخاب، فرآوری، گوهرتراشی، طراحی، استانداردسازی، تولید محصول نهایی و حضور مؤثر در بازار شکل می‌گیرد.
در این میان، مهارت گوهرتراشی یکی از حلقه‌های تعیین‌کننده زنجیره ارزش گوهرسنگ است؛ حلقه‌ای که دانش، تجربه، خلاقیت و دقت نیروی انسانی را به ارزش اقتصادی تبدیل می‌کند. کیفیت تراش، تناسب طراحی، شناخت ویژگی‌های گوهر و رعایت اصول فنی، می‌تواند در ارزش نهایی محصول و قابلیت رقابت آن در بازار تأثیری مستقیم داشته باشد. از همین رو، توجه به ارتقای مهارت‌های تخصصی و سنجش مستمر توانمندی‌های فعالان این حوزه، ضرورتی انکارناپذیر است.
مسابقات ملی مهارت گوهرتراشی، در این چارچوب، جایگاهی فراتر از نمایش توانایی‌های فردی دارد. این رویداد فرصتی برای ارزیابی سطح مهارت‌های حرفه‌ای، شناسایی استعدادهای برتر، انتقال تجربه میان متخصصان، ایجاد انگیزه برای یادگیری مستمر و ترویج استانداردهای فنی است. همچنین می‌تواند به شناسایی نقاط قوت و زمینه‌های نیازمند ارتقا در آموزش‌های تخصصی کمک کند و ارتباط مؤثرتری میان مراکز آموزشی، استادکاران، فعالان بخش خصوصی و نیازهای واقعی صنعت برقرار سازد.
انتظار می‌رود استمرار این مسابقات، به شکل‌گیری یک جریان پایدار مهارت‌آموزی در صنعت گوهرسنگ کشور کمک کند؛ جریانی که در آن، رقابت حرفه‌ای به ارتقای دانش و کیفیت، شناسایی استعدادها به پرورش نیروی متخصص و آموزش مهارت‌ها به افزایش بهره‌وری و ارزش افزوده منتهی شود. بی‌تردید، هر اندازه مهارت‌های تخصصی در این حوزه توسعه یابد، امکان تولید محصولات باکیفیت‌تر، کاهش اتلاف مواد ارزشمند و تقویت جایگاه گوهرسنگ ایران در بازارهای داخلی و بین‌المللی نیز افزایش خواهد یافت.
سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، توسعه صنعت گوهرسنگ کشور را با نگاهی زنجیره‌ای و با هدف ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های معدنی، دانش تخصصی، مهارت، فناوری، تولید و بازار دنبال کرده است. طی پنج سال گذشته، در چارچوب طرح توسعه صنعت گوهرسنگ کشور، موضوعاتی همچون شناسایی ظرفیت‌های اکتشافی، توسعه فرآوری و گوهرتراشی، آموزش و مهارت‌آموزی، تقویت زیرساخت‌های تخصصی، توسعه گوهرشناسی، استانداردسازی و توجه به برندسازی، بازاریابی و تجارت مورد توجه قرار گرفته است.
در این مسیر، مسابقات ملی مهارت گوهرتراشی می‌تواند به‌عنوان یکی از ابزارهای مؤثر توسعه سرمایه انسانی، جایگاهی محوری داشته باشد و میان برنامه‌های آموزشی و اهداف کلان توسعه صنعت ارتباط برقرار کند. تقویت چنین رویدادهایی، در کنار توسعه زیرساخت‌ها و حمایت از فعالان تخصصی، می‌تواند به ارتقای توان فنی کشور و تکمیل حلقه‌های زنجیره ارزش گوهرسنگ کمک کند.
همچنین شورای راهبردی صنعت گوهرسنگ کشور با محوریت ایمیدرو، با هدف ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط، تقویت هم‌افزایی ظرفیت‌ها و انسجام‌بخشی به برنامه‌های توسعه‌ای این صنعت فعالیت می‌کند.
بهره‌گیری از ظرفیت‌های آموزشی و تخصصی، شناسایی نیازهای مهارتی و توجه به نتایج حاصل از رویدادهایی همچون مسابقات ملی مهارت، می‌تواند در جهت‌دهی مؤثرتر به برنامه‌های توسعه‌ای این حوزه نقش‌آفرین باشد.
از سوی دیگر، صنعت گوهرسنگ از ظرفیت مناسبی برای ایجاد اشتغال برخوردار است و می‌تواند زمینه فعالیت را در طیفی از واحدهای تخصصی و صنعتی تا کسب‌وکارهای کوچک و مشاغل خانگی فراهم کند. توسعه مهارت‌های گوهرتراشی و تربیت نیروی انسانی توانمند، به‌ویژه در مناطق دارای ظرفیت معدنی و مناطق کمتر برخوردار، می‌تواند به ایجاد فرصت‌های شغلی، افزایش درآمد و شکل‌گیری فعالیت‌های اقتصادی مبتنی بر ارزش افزوده محلی کمک کند. در این زمینه نیز مسابقات مهارتی می‌توانند با معرفی استعدادها و ترویج مسیرهای حرفه‌ای، انگیزه ورود و پیشرفت در این صنعت را تقویت کنند.
البته توسعه پایدار این صنعت، مستلزم آن است که مهارت در کنار استاندارد، فناوری، طراحی، شناخت بازار و توان رقابت قرار گیرد. هدف نهایی، صرفاً افزایش تعداد افراد آموزش‌دیده یا توسعه فعالیت‌های تولیدی نیست؛ بلکه باید زمینه‌ای فراهم شود تا مهارت‌های کسب‌شده به کیفیت بالاتر، محصولات دارای هویت، ارزش افزوده بیشتر و حضور مؤثرتر در بازار منجر شوند. مسابقات ملی مهارت گوهرتراشی می‌تواند با برجسته‌کردن این معیارها، به ترویج نگاه حرفه‌ای و کیفیت‌محور در صنعت گوهرسنگ کشور کمک کند.
در اینجا لازم می‌دانم از تلاش دست‌اندرکاران برگزاری مسابقات، مدیران، کارشناسان، استادکاران، متخصصان، مراکز علمی و آموزشی، فعالان بخش خصوصی و تمامی افرادی که در مسیر توسعه صنعت گوهرسنگ کشور نقش‌آفرینی می‌کنند، قدردانی کنم. استمرار همکاری و مشارکت این مجموعه‌ها، زمینه‌ساز تبدیل ظرفیت‌های موجود به دستاوردهای پایدار و تقویت جایگاه این صنعت در اقتصاد کشور خواهد بود.
امیدوارم سومین دوره مسابقات آزاد ملی مهارت گوهرتراشی، با شناسایی استعدادهای برتر، ارتقای سطح مهارت‌های تخصصی و تقویت فرهنگ کیفیت، گامی مؤثر در مسیر توانمندسازی سرمایه انسانی و توسعه زنجیره ارزش گوهرسنگ کشور باشد.
باور دارم که آینده صنعت گوهرسنگ ایران، علاوه بر برخورداری از ذخایر ارزشمند، به دانش، مهارت، خلاقیت و توانمندی انسان‌هایی وابسته است که این ظرفیت‌ها را به محصولاتی باکیفیت و رقابت‌پذیر تبدیل می‌کنند. مسابقات ملی مهارت گوهرتراشی، فرصتی برای شناسایی و تقویت این سرمایه انسانی و گامی در مسیر پیوند ظرفیت‌های معدنی کشور با ارزش‌آفرینی، اشتغال پایدار و توسعه صادرات غیرنفتی است.
محمدمسعود سمیعی‌نژاد
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت
و رئیس هیأت عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)
