گزارش پژوهشی «پژوهشکده بیمه» درباره به‌کارگیری سنجش از دور و پردازش هوشمند داده‌های ماهواره‌ای در صنعت بیمه نشان می‌دهد این فناوری می‌تواند هزینه‌های عملیاتی ارزیابی خسارت را تا ۸۰ درصد کاهش دهد و زمان پرداخت غرامت را از چند ماه به چند روز برساند؛ ظرفیتی که در کنار افزایش دقت برآورد خسارت به بیش از ۸۵ درصد، می‌تواند در مدیریت ریسک، ارزیابی خسارت و طراحی و توسعه محصولات بیمه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.
سنجش از دور و پردازش هوشمند داده‌های ماهواره‌ای، به‌عنوان یکی از فناوری‌های مورد توجه در مسیر تحول دیجیتال، ظرفیت قابل توجهی برای صنعت بیمه ایجاد کرده است. گزارش پژوهشی «به‌کارگیری سنجش از دور و پردازش هوشمند داده‌های ماهواره‌ای در صنعت بیمه» با هدف بررسی کاربردهای این فناوری در مدیریت ریسک بیمه‌ای، ارزیابی خسارت و تعیین نرخ‌های فنی حق‌بیمه در ایران تهیه شده است.
این گزارش توسط محسن بختیاری کارشناس اطلاعات مکانی سازمان جنگل‌ها، محسن قره‌خانی معاون فنی شرکت بیمه اتکایی تهران و فریال فراکش مدیر بیمه‌های اتکایی اختیاری شرکت بیمه اتکایی تهران تهیه شده است.
وقتی ماهواره به ارزیابی خسارت بیمه‌ای وارد می‌شود
یکی از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش، کاهش هزینه و زمان ارزیابی خسارت است. بر اساس نتایج گزارش، استفاده از سنجش از دور می‌تواند هزینه‌های عملیاتی ارزیابی خسارت را تا ۸۰ درصد کاهش دهد، زمان پرداخت غرامت را از چند ماه به چند روز تقلیل دهد و دقت برآوردهای خسارت را به بیش از ۸۵ درصد افزایش دهد.
در حوزه مخاطرات طبیعی نیز داده‌های ماهواره‌ای ظرفیت قابل توجهی دارند. بر اساس نتایج گزارش، استفاده از داده‌های راداری در نقشه‌برداری پهنه‌های سیلابی می‌تواند به دقتی بیش از ۹۰ درصد دست یابد.
سنجش از دور همچنین در پایش و نقشه‌برداری خطر سیل، ارزیابی خسارت خشکسالی، بیمه شاخص‌محور محصولات کشاورزی، شناسایی مناطق مستعد آتش‌سوزی جنگلی، پایش فرونشست زمین و شناسایی ساخت‌وسازهای غیرمجاز در حریم گسل‌ها و رودخانه‌ها کاربرد دارد.
از اطلاعات ماهواره‌ای تا بیمه کشاورزی
یکی دیگر از محورهای این پژوهش، استفاده از داده‌های ماهواره‌ای در توسعه بیمه شاخص‌محور محصولات کشاورزی است. در این روش، وضعیت پوشش گیاهی و شرایط محصول با استفاده از اطلاعات ماهواره‌ای بررسی می‌شود و می‌توان از این اطلاعات برای ارزیابی خسارت و پرداخت غرامت استفاده کرد.
در این پژوهش، مسیر تبدیل اطلاعات خام ماهواره‌ای به اطلاعات قابل استفاده در صنعت بیمه نیز بررسی شده است. بر این اساس، داده‌های ماهواره‌ای پس از پردازش، استخراج شاخص‌ها، دسته‌بندی، مدل‌سازی و بررسی تغییرات می‌توانند به اطلاعات و محصولات قابل استفاده در صنعت بیمه تبدیل شوند.همچنین تصاویر راداری برای پایش تغییرات سطح زمین و ارزیابی خطر فرونشست مورد توجه قرار گرفته‌اند.
چالش فقط دسترسی به اطلاعات ماهواره‌ای نیست
با وجود ظرفیت‌های مطرح‌شده، استفاده از سنجش از دور در صنعت بیمه با چالش‌هایی نیز همراه است. پوشش ابری در تصاویر ماهواره‌ای، تفاوت میان شاخص‌های ماهواره‌ای و خسارت واقعی در برخی بیمه‌های شاخص‌محور، نیاز به اطلاعات زمینی برای بررسی صحت داده‌ها و ضرورت هماهنگ‌سازی اطلاعات ماهواره‌ای با سامانه‌های بیمه از جمله این چالش‌هاست.
در این گزارش، ترکیب اطلاعات راداری و نوری، استفاده از سامانه‌های پردازش اطلاعات و توسعه روش‌های ترکیبی به‌عنوان راهکارهایی برای مدیریت این چالش‌ها پیشنهاد شده است.
پیشنهادهایی برای ورود جدی‌تر فناوری به صنعت بیمه
در این پژوهش، تدوین دستورالعمل استفاده از داده‌های ماهواره‌ای، اصلاح مقررات پذیرش شاخص‌های ماهواره‌ای، ایجاد سامانه ملی پایش مخاطرات، استفاده از اطلاعات مکانی در نرخ‌گذاری، آموزش نیروی انسانی متخصص و توسعه محصولات بیمه‌ای پارامتری به‌عنوان مهم‌ترین اقدامات پیشنهادی برای بهره‌گیری مؤثرتر صنعت بیمه از ظرفیت‌های سنجش از دور مطرح شده است.
این گزارش همچنین بر سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های داده‌ای فضایی، آموزش نیروی انسانی متخصص و اصلاح مقررات لازم برای پذیرش شاخص‌های ماهواره‌ای تأکید دارد.
یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد سنجش از دور می‌تواند در مدیریت ریسک، ارزیابی خسارت، تعیین نرخ‌های فنی حق‌بیمه و توسعه محصولات بیمه‌ای مورد استفاده قرار گیرد؛ هرچند بهره‌گیری مؤثر از این ظرفیت، نیازمند زیرساخت‌های داده‌ای و تخصصی، مقررات مناسب و هماهنگی اطلاعات ماهواره‌ای با سامانه‌های بیمه است.
