پرونده سال ۱۴۰۴ بانک تجارت با نماد وتجارت با ثبت رکورد بیش از ۶۰۹ هزار میلیارد ریالی خالص درآمد بسته شد و سهامداران این بانک بزرگ بورسی شاهد صدرنشینی دوباره وتجارت بر قله درآمدهای کارمزدی شبکه بانکی بودند. اتفاقی کمسابقه که نشان از موفقیت کمنظیر بانک تجارت در حرکت به سمت کارمزدگرایی و استحکام راههای دستیابی به درآمدهای پایدار است.
به نقل از مدیریت امور روابط عمومی بانک تجارت، این دستاورد در شرایطی محقق شده که هزینههای عملیاتی نیز افزایش یافته، اما مدیریت منابع و جهتگیری جدید درآمدی باعث شده تراز عملیاتی بانک به سطح مثبت ۵۲ درصد برسد. این عدد تنها یک شاخص مالی نیست، بلکه نشانهای از تغییر کیفیت سودآوری است. در واقع بانک تجارت توانسته میان رشد درآمد و کنترل هزینهها تعادل برقرار کند و به جای اتکای صرف به درآمدهای سنتی، مسیر جدیدی برای خلق ارزش باز کند؛ مسیری که از دل آن، ثبات بیشتر و ریسک کمتر برای سهامداران حاصل میشود.
جمع درآمدهای عملیاتی بانک تجارت از محل سود تسهیلات، سرمایهگذاری و سپردهگذاری، اوراق بدهی و کارمزد در پایان سال 1404 با رشد 25 درصدی نسبت به سال 1403 به رقمی بالغ بر 1777 هزار میلیارد ریال رسید. این در شرایطی است که جمع هزینههای عملیاتی بانکداری بانک تجارت در سالی که گذشت در مقایسه با سال قبل آن 28 درصد رشد کرد و بالغ بر 1168 هزار میلیارد ریال برآورد شده است.
به این ترتیب خالص درآمد عملیاتی این بانک در یک سال گذشته نسبت به سال 1403 آنهم بدون احتساب سود سپردههای قانونی با 19 درصد افزایش به رقمی بیش از 609 هزار میلیارد ریال رسید که یک حد نصاب جدید به حساب میآید. نتیجه اینکه وتجارت در سال گذشته تراز عملیاتی مثبت 52 درصد را به ثبت رساند تا همچنان در مسیر سودآوری و ثروتسازی گامهای مستحکم را بردارد.
ایستاده در صدر با فاصله از رقبا
بررسی کارنامه بانک تجارت نشان میدهد که خالص درآمدهای بانک از محل کارمزد خدمات مالی و اعتباری و دیجیتال به مشتریان رشدی 63 درصدی را در سال 1404 در قیاس با سال قبل آن تجربه کرده و به رکورد چشمگیر 325 هزار میلیارد ریال رسیده که به این ترتیب بیش از نیمی از کل خالص درآمد وتجارت در پارسال از محل کارمزدها بوده است. افزون بر اینکه این بانک موفق شده همچنان در صدر جدول رقابت بانکها در بازار کارمزد جایگاه خود را حفظ و فاصلهاش را با رقبا بیشتر کند. نشانهای از مثبت بودن الگوی بانکداری مدرن وتجارت برای کم کردن وابستگی درآمدی به درآمدهای مشاع و افزایش سهم درآمدهای غیرمشاع که به وضوح رضایت مشتریان، بنگاههای تولیدی و صاحبان کسب و کار از کیفیت خدمات و سبد متنوع محصولات نوین بانک تجارت را به تصویر میکشد.
ترکیب درآمدهای عملیاتی بانک تجارت در سال 1404 نسبت به سال قبل آن نشان دهنده افزایش محسوس سهم درآمدهای کارمزدی از 17 درصد به 21 درصد است.
افزایش سهم درآمدهای کارمزدی وتجارت گویای یک تغییر پارادایم است. در این مدل، بانک نه صرفاً بهعنوان وامدهنده، بلکه بهعنوان ارائهدهنده خدمات مالی متنوع و دیجیتال ایفای نقش میکند. این تغییر برای مشتریان به معنای تجربهای سریعتر، سادهتر و متنوعتر از خدمات بانکی است. در عمل، گسترش خدمات دیجیتال، ابزارهای پرداخت و سرویسهای اعتباری باعث شده مشتریان بیشتر از گذشته با بانک در تعامل باشند؛ تعاملی که هم رضایت آنان را افزایش داده و هم درآمد پایدارتری برای بانک ایجاد کرده است.
یکی از پیامهای مهم تحول در بانک تجارت، تغییر جایگاه مشتری در مدل کسبوکار بانک است. رشد درآمدهای کارمزدی بدون افزایش رضایت مشتریان ممکن نیست و همین موضوع نشان میدهد که خدمات ارائهشده توانسته پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه باشد. چه اینکه مشتریان امروز بیش از هر زمان دیگری به خدمات آنلاین، سرعت در انجام تراکنشها و تنوع محصولات مالی نیاز دارند. بانک تجارت با توسعه این خدمات، نهتنها توانسته سهم بیشتری از بازار را به دست آورد، بلکه رابطه خود با مشتریان را نیز عمیقتر کرده است. این تحول بهویژه برای کسبوکارهای کوچک و متوسط اهمیت دارد؛ چرا که دسترسی به خدمات مالی سریع و کارآمد، میتواند نقش مستقیمی در رشد و پایداری آنها ایفا کند.
رشد 60 درصدی سپردههای بانک تجارت
مانده سپردههای بانک تجارت در سال گذشته به رقم بیش از 15129 هزار میلیارد ریال رسیده که نسبت به سال 1403 با 60 درصد همراه شده که از کل این رقم 88 درصد سهم سپردههای ریالی و 12 درصد سپردههای ارزی بوده است. نکته مهم اینکه مانده سپردههای ریالی بانک تجارت 57 درصد و مانده سپردههای ارزی 91 درصد قد کشیده است.
کالبدشکافی کارنامه بانک تجارت در سال 1404 در مقایسه با سال 1403 نشاندهنده این است که مانده تسهیلات و اعتبارات بانک 54 درصد رشد کرده و بالغ بر 12807 هزار میلیارد ریال برآورد شده که 32 درصد از کل مانده تسهیلات، به عقد مرابحه، 29 درصد به تسهیلات ارزی و 10 درصد هم تسهیلات قرضالحسنه اختصاص پیدا کرده است.
در سمت تأمین مالی نیز عملکرد بانک قابل توجه بوده است. رشد ۵۴ درصدی تسهیلات و اعتبارات نشان میدهد که بانک تجارت توانسته منابع بیشتری را به بخشهای مختلف اقتصادی تزریق کند. ترکیب این تسهیلات از مرابحه تا تسهیلات ارزی و قرضالحسنه بیانگر تلاش برای پاسخگویی به نیازهای متنوع بنگاههاست. این تنوع، به شرکتها امکان میدهد متناسب با شرایط خود، از ابزارهای مختلف مالی استفاده کنند.
از سوی دیگر، رشد قابل توجه سپردهها، بهویژه در بخش ارزی، نشاندهنده افزایش اعتماد عمومی به این بانک است. این اعتماد، پایه اصلی گسترش فعالیتهای اعتباری و حمایت از تولید و تجارت در کشور به شمار میرود.
مدیریت هوشمند هزینه؛ راز پایداری سود
نگاهی دقیقتر به صورتهای مالی نشان میدهد که بانک تجارت در کنار رشد درآمدها، در مدیریت هزینهها نیز عملکرد قابل قبولی داشته است. هرچند هزینه سود سپردهها افزایش یافته، اما کاهش ۲۲ درصدی هزینههای مالی، نشانهای از بهینهسازی ساختار مالی بانک است. همچنین رشد قابل توجه درآمد از محل اوراق بدهی، نشان میدهد که بانک در استفاده از ابزارهای نوین مالی نیز فعال بوده و توانسته از فرصتهای بازار سرمایه بهره ببرد. این تنوع در منابع درآمدی، یکی از عوامل کلیدی در کاهش ریسک و افزایش ثبات مالی محسوب میشود.
چشمانداز روشنتر از همیشه بانک تجارت
برای سهامداران بانک تجارت، گزارش ۱۴۰۴ حامل یک پیام روشن است: بانک در حال حرکت به سمت مدلی پایدارتر و کمریسکتر است. افزایش سهم درآمدهای غیرمشاع، به این معناست که سودآوری بانک کمتر تحت تأثیر نوسانات اقتصادی قرار میگیرد. ثبت رکورد خالص درآمد و حفظ جایگاه برتر در بازار کارمزد، نشان میدهد که این بانک توانسته فاصله خود را با رقبا افزایش دهد. چنین روندی، در صورت تداوم، میتواند به رشد ارزش سهام و افزایش جذابیت سرمایهگذاری در این بانک منجر شود.
با ادامه این روند تحول مثبت انتظار میرود بانک تجارت نهتنها جایگاه خود را در نظام بانکی کشور تثبیت کند، بلکه به یکی از پیشگامان نوآوری در این حوزه تبدیل شود. نتیجه این تحول، در نهایت به نفع همه ذینفعان خواهد بود؛ از مشتریان و کسبوکارها گرفته تا سهامداران.
