اولین حراج شمش طلا در سال جاری فردا (سیزدهم اردیبهشت ماه) در حالی برگزار میشود که با تصمیم بانک مرکزی قرار است برای اولین بار «پلتفرمهای آنلاین» نیز به دایره خریداران شمش طلا در مرکز مبادله وارد شوند؛ اقدامی که طبق برخی پیشبینیها، میتواند در بازار طلا کنترل نسبی ایجاد کند.
به نقل از ایسنا، در حالی که طبق سیاستهای ابلاغی بانک مرکزی، بازار طلا خود را برای عرضه گسترده شمش (فردا) آماده میکند، تازهترین تغییرات در پروتکلهای اجرایی مرکز مبادله ارز و طلای ایران نشان از یک تحول راهبردی در مدیریت نقدینگی و زنجیره تأمین بازار طلا دارد؛ تحولی که با ورود رسمی «پلتفرمهای آنلاین» به دایره خریداران شمش کلید میخورد.
اصغر بالسینی - سخنگوی مرکز مبادله ارز و طلای ایران - با اعلام جزئیات حراج پیشرو، از اضافه شدن یک رسته جدید به متقاضیان خبر داد. بر این اساس سکوهای فروش آنلاین طلا و مصنوعات که تا پیش از این پشت درهای تالار حراج مانده بودند، اکنون میتوانند در کنار غولهای عمدهفروشی و تولیدکنندگان مصنوعات، برای خرید شمشهای استاندارد رقابت کنند.
بررسیهای خبرنگار ایسنا نشان میدهد که این تصمیم فراتر از یک تغییر اداری ساده، با هدف هدفمندسازی معاملات خرد در فضای مجازی اتخاذ شده است. ورود این سکوها به تالار حراج با ادامه داشتن این روند میتواند به کاهش قیمت طلا در هنگام رسیدن به دست خریداران خرد و مصرفکنندهها منتهی شود.
کاهش قیمت با حذف رابطهها؟
تا پیش از این، بسیاری از پلتفرمهای آنلاین ناچار بودند نیاز خود را از بازار ثانویه و گاه غیررسمی تأمین کنند. ورود مستقیم آنها به حراج مرکز مبادله، به معنای حذف لایههای واسطهگری و کاهش قیمت تمامشده تأمین طلا برای این سکوها است که در نهایت میتواند به نفع خریدار خرد تمام شود.
یکی از بزرگترین چالشهای خرید آنلاین طلا، دغدغه مردم نسبت به عیار و اصالت شمشهای پشتوانه بود. با اتصال پلتفرمها به منبع اصلی عرضه (مرکز مبادله)، شمشهای مورد استفاده این سکوها از فیلتر آزمایشگاههای معتبر و بانک کارگشایی عبور میکند. این یعنی «اعتبار سنجی» پلتفرمها اکنون با استاندارد ۹۹۵ مرکز مبادله گره میخورد.
سخنگوی مرکز مبادله تأکید کرده است که پیش از این تقاضای زیادی از سوی این صنف برای ورود به حراج وجود داشت. با رسمیت یافتن حضور این بازیگران، نقدینگی که در پلتفرمهای آنلاین گردش میکند، به سمت یک بازار شفاف و تحت نظارت هدایت میشود که نتیجه آن، کاهش تلاطمهای قیمتی ناشی از کمبود عرضه در بخش خردهفروشی است.
فیلترهای نظارتی و اصلاح وجهالضمان
البته این ورود به معنای رهاسازی بازار نیست. طبق ضوابط جدید، تنها پلتفرمهایی مجاز به ورود هستند که «شناسه یکتای پروانه کسب» از درگاه ملی مجوزها داشته باشند. همچنین اصلاح مبلغ وجهالضمان به پنج میلیارد تومان برای هر قطعه شمش، پیامی روشن به بازار مخابره میکند؛ مرکز مبادله به دنبال حضور بازیگران شناسنامهدار و توانمند است تا از ورود تقاضای سوداگرانه و غیرمولد جلوگیری کند.
به نظر میرسد بانک مرکزی با این ابلاغیه جدید، علاوه بر تقویت ذخایر از طریق واردات صادرکنندگان، به دنبال مدرنسازی ساختار سنتی بازار طلا و به رسمیت شناختن بازیگران نوین اقتصاد دیجیتال در ایران است.
