معاون مدیر امور فنی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب با بیان اینکه تاکنون حدود ۷۰ میلیارد بشکه نفت از مخازن این مناطق تولید شده است، گفت: با وجود باقیماندن نزدیک به ۴۰ میلیارد بشکه نفت قابل بازیافت، استفاده هدفمند از فناوریهای پیشرفته مخزنی و روشهای نوین افزایش تولید، محور اصلی برنامهها برای تحقق جهش تولید در شرایط پیچیده و سخت کنونی خواهد بود.
محمدحسین غزل در سمینار «بهبود و افزایش تولید در میادین نفت و گاز» با تشریح وضعیت تولید در مناطق نفتخیز جنوب اظهار کرد: بخش قابلتوجهی از تولید فعلی در شرایط سخت انجام میشود، چراکه بسیاری از چاهها که در گذشته تولیدهای بالای ۵۰ هزار بشکه در روز داشتند، امروز با افت فشار و کاهش نرخ تولید مواجهاند. به گفته وی، ادامه تولید از این مخازن بدون بهرهگیری از فناوریهای نوین عملاً امکانپذیر نیست.
وی با اشاره به ماهیت مخازن بزرگ کشور از جمله گچساران افزود: برای بازگشت به ظرفیتهای تولیدی و دستیابی به نفت باقیمانده، باید به سراغ روشهای نوآورانهای رفت که در دنیا تجربه شده و نتایج موفقی به همراه داشته است. استفاده از فناوریهای بهبود و افزایش برداشت، بهویژه در مخازن کربناته، یکی از مسیرهای اصلی تحقق این هدف است.
ضرورت بازنگری در راهبرد تولید مخازن
معاون مدیر امور فنی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب با بیان اینکه در دهههای گذشته تمرکز تولید بیشتر بر مخازنی بوده که شرایط طبیعی مساعدتری داشتند، گفت: این رویکرد موجب شد کار بر روی تولید دشوارتر به آینده موکول شود، اما امروز شرایط بهگونهای است که ناچاریم بهطور جدی وارد این حوزه شویم. وی تأکید کرد : مناطق نفتخیز جنوب در این سالها غیرفعال نبوده و مطالعات و تجربیات متعددی در زمینه روشهای نوین افزایش تولید انجام شده است.
غزل با اشاره به تجربههای عملی خود در عملیاتهای شکافزنی پس از انقلاب گفت: نخستین عملیاتهای شکافزنی در اوایل دهه ۷۰ انجام شد و در ادامه، برخی پروژهها با طراحی داخلی و برخی با مشارکت شرکتهای خارجی اجرا شد که همه آنها نتایج یکسانی نداشتند. این تجربیات نشان داد که موفقیت عملیات، بیش از هر چیز به طراحی دقیق، شناخت مخزن و انتخاب چاه مناسب وابسته است.
وی با رد این تصور که شکافزنی تنها برای مخازن با تراوایی پایین کاربرد دارد، توضیح داد: حتی در مخازن با تراوایی بالا نیز میتوان با مدیریت صحیح شکافزنی، زمان دستیابی به تولید انباشتی هدف را کاهش داد و بهرهوری مخزن را افزایش داد. به گفته او، این روش میتواند در انواع مخازن، در صورت طراحی و کنترل مناسب، منافع اقتصادی قابلتوجهی ایجاد کند.
غزل با اشاره به تاریخچه جهانی این فناوری خاطرنشان کرد: نخستین مطالعات شکافزنی به دهه ۱۹۳۰ بازمیگردد و از سال ۱۹۴۷ بهصورت عملیاتی اجرا شده است. تاکنون بیش از یک میلیون و ۸۰۰ هزار عملیات شکافزنی در دنیا انجام شده که نشاندهنده بلوغ این فناوری و قابلیت اتکای آن است.
تمرکز آینده بر مخازن بنگستان
وی با بیان اینکه بخش عمده تولید فعلی کشور از مخازن آسماری انجام میشود، گفت: ضریب برداشت این مخازن در برخی میادین به ۷۵ تا ۸۰ درصد رسیده، اما در مخازن بنگستان ضریب بازیافت حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد است. این بدان معناست که حدود ۷۵ درصد از نفت این مخازن همچنان باقی مانده و نیازمند برنامهریزی جدی برای افزایش برداشت است.
معاون مدیر امور فنی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب تأکید کرد: موفقیت عملیاتهای افزایش تولید تنها با انجام شکافزنی محقق نمیشود، بلکه تلفیق این روش با سیستمهای تولید مصنوعی و طراحی دقیق فرآیند تکمیل چاه نقش تعیینکنندهای دارد. به گفته وی، در دنیا این رویکرد بهصورت یکپارچه اجرا میشود و تجربهها نشان میدهد که بدون چنین نگاهی، دستیابی به نتایج پایدار امکانپذیر نیست.
غزل در پایان با اشاره به تشکیل کارگروههای فنی در مناطق نفتخیز جنوب گفت: هدف این کارگروهها انتخاب دقیق چاههای مناسب، بازنگری مستمر طراحیها در حین عملیات و استفاده از تجهیزات و سیالات متناسب با شرایط مخزن است تا بتوان از ظرفیتهای باقیمانده مخازن کشور به شکلی اقتصادی و پایدار بهرهبرداری کرد.
