ورود هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین به زنجیره ارزش گوهرسنگ‌ها، زمینه‌ساز ارتقای بهره‌وری، افزایش ارزش‌افزوده و توسعه ساخت تجهیزات پیشرفته فرآوری است.
مجری طرح ایجاد زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی (ایمینو) با اشاره به تبادل فناوری به ارزش بیش از ۱.۵ همت در کشور طی سال گذشته، بر ضرورت توسعه سامانه‌های هوشمند و تقویت توان ساخت داخل تأکید کرد.
مجید وفایی‌فرد، مجری طرح ایجاد زیست‌بوم نوآوری و فناوری بخش معدن و صنایع معدنی (ایمینو)، در جریان برگزاری سومین دوره مسابقات ملی آزاد مهارت گوهرتراشی با شعار «تراش بازارمحور» در استان قم، به تشریح ظرفیت‌های فناوری و نوآوری در صنعت گوهرسنگ پرداخت.
وی با اشاره به اقدامات پنج سال اخیر در حوزه توسعه فناوری‌های معدنی اظهار داشت: از میان حدود ۱۰ هزار شرکت دانش‌بنیان کشور، ۴۰۰ تا ۵۰۰ شرکت به‌طور تخصصی در حوزه معدن و صنایع معدنی فعالیت می‌کنند. همچنین، سال گذشته بیش از ۱.۵ همت تبادل فناوری در کشور به ثبت رسید که بیانگر ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان در توسعه فناوری‌های مورد نیاز صنعت است.
وفایی‌فرد با تأکید بر ضرورت توسعه فناوری در تمام حلقه‌های زنجیره ارزش گوهرسنگ‌ها افزود: بهره‌گیری از هوش مصنوعی، تحول دیجیتال و الگوریتم‌های یادگیری عمیق در مراحل اکتشاف، استخراج، فرآوری، بهسازی و بازاریابی می‌تواند به افزایش بهره‌وری و ارتقای ارزش‌افزوده این صنعت کمک کند.
وی همچنین توسعه سامانه‌های هوشمند مبتنی بر پردازش تصویر را از محورهای نوآوری در صنعت گوهرسنگ دانست و گفت: این فناوری‌ها امکان شناسایی دقیق کانی‌ها و گوهرسنگ‌ها را از مرحله معدن تا بازار فراهم می‌کنند و زمینه ارتقای دقت و کیفیت فعالیت‌ها را به وجود می‌آورند.
مجری طرح ایمینو، توسعه ماشین‌آلات پیشرفته فرآوری را از دیگر اولویت‌های این حوزه برشمرد و تصریح کرد: ساخت دستگاه‌های برش و فستینگ با دقت بالا، نقش مهمی در ارتقای کیفیت تراش و افزایش توان رقابتی محصولات ایرانی در بازارهای صادراتی دارد. همکاری متخصصان گوهرتراشی با ماشین‌سازان داخلی نیز می‌تواند به بومی‌سازی تجهیزات و کاهش وابستگی به واردات منجر شود.
وی در پایان، هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، مراکز مهارت‌آموزی و شرکت‌های دانش‌بنیان را زمینه‌ساز توسعه صنعت گوهرسنگ کشور دانست و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و فناوری داخلی برای تقویت جایگاه ایران در بازارهای جهانی تأکید کرد.
