معاون ارتقای کسبوکار سازمان توسعه تجارت با اشاره به تغییر ترکیب صادرات ایران به منطقه اوراسیا گفت: ایران در کنار افزایش حجم صادرات، در تلاش است سهم کالاهای خام و نیمهخام را کاهش داده و صادرات کالاهای با ارزش افزوده بالاتر را افزایش دهد؛ رویکردی که میتواند به ارتقای ارزش صادرات و بهرهگیری بیشتر از ظرفیت بازارهای منطقه منجر شود.
به نقل از روابط عمومی سازمان توسعه تجارت ایران، امیر روشنبخش قنبری با اشاره به شرایط خاص تجارت خارجی کشور در سال جاری اظهار کرد: امسال فضای تجارت خارجی کاملا متفاوت از سالهای گذشته است و به همین دلیل، رویکرد ما در سازمان توسعه تجارت نیز متناسب با شرایط جنگی و موضوعات متاثر از آن طراحی شده است.
وی افزود: مهمترین استراتژی ما در این شرایط، توسعه کریدورهای تجاری و مسیرهای جایگزین برای مقابله با لطمات ناشی از محدودیتهای ایجاد شده در مسیرهای دریایی و تجاری بود. در همین راستا تلاش کردیم از تمام ظرفیتهای موجود در مرزها، اعم از ریلی، جادهای و دریایی در شمال کشور استفاده کنیم.
معاون ارتقای کسبوکار سازمان توسعه تجارت ادامه داد: از روزهای نخست جنگ، موضوع دیدهبانی مرزها را بهصورت مستمر دنبال کردیم و از طریق معاونان بازرگانی ادارات صمت در ۱۲ استان مرزی، وضعیت مرزهای کشور با کشورهای همسایه را بهطور هفتگی رصد کردیم.
رصد هفتگی مشکلات مرزی
روشنبخش قنبری گفت: در این فرآیند، هر هفته نظام مسائل مرزی استخراج و مشکلات در سه سطح کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت دستهبندی شد تا برای هر یک از آنها راهکار متناسب در نظر گرفته شود.
وی با اشاره به اقدامات متقابل برخی کشورهای همسایه که موجب ایجاد صف و اختلال در مرزها شده بود، اظهار کرد: در سازمان توسعه تجارت، با معاونت اقتصادی، استانداران و تمام مجموعههایی که بهنوعی از مسائل کریدوری متاثر بودند، هماهنگی انجام دادیم و خوشبختانه در بسیاری از مرزها، طی چهار ماه نخست نسبت به روزهای ابتدایی، گشایشهای قابل توجهی ایجاد شد.
وی یکی از نمونههای این اقدامات را مرز بازرگان عنوان کرد و گفت: در روزهای نخست، در این مرز حدود ۱۷ تا ۱۸ کیلومتر صف ایجاد شده بود، اما با اقداماتی که انجام شد، وضعیت بهبود پیدا کرد.
«حکمرانی لجستیکی» نامتوازن است
روشنبخش قنبری با بیان اینکه بخشی از مشکلات موجود به ساختار لجستیکی کشور بازمیگردد، گفت: یک موضوع مهم که من از آن با عنوان «حکمرانی لجستیکی» یاد میکنم، این است که ما در این حوزه به شکل متوازن عمل نکردهایم. این عدم توازن باعث شده در بسیاری از مرزها، با وجود اینکه ظرفیت استفاده از آنها را داشتهایم، زیرساختهای لازم را توسعه نداده باشیم. اکنون توسعه زیرساختها در دستور کار قرار گرفته است. ستاد ملی گذر که با مسئولیت وزیر راه و شهرسازی فعالیت میکند، بسیاری از این موضوعات را پیگیری میکند و بخشی از مسائل نیز به هیئت وزیران منتقل شده است. سازمان توسعه تجارت نیز بهعنوان عضو این مجموعه، در شناسایی و حل مسائل مرزی همکاری میکند.
معاون ارتقای کسبوکار سازمان توسعه تجارت هدف اصلی این اقدامات را افزایش تابآوری تجارت خارجی دانست و گفت: تلاش کردهایم در شرایط فعلی، از مسیر کریدورها و مسیرهای جایگزین، تابآوری تجاری کشور را افزایش دهیم تا تجار در حوزه صادرات و واردات با کمترین مشکل مواجه شوند.
روشنبخش قنبری با اشاره به مذاکرات انجامشده با کشورهای همسایه اظهار کرد: در همین چارچوب، مذاکراتی با پاکستان انجام شد و هفته گذشته نیز بهعنوان رئیس هیئت در پاکستان حضور داشتم و درباره مسائل موجود گفتوگو کردیم. خوشبختانه در حال حاضر گمرک پاکستان در مرز مشترک، از سوی طرف پاکستانی بهصورت ۲۴ ساعته فعال شده است. همچنین در مسیر حملونقل پاکستان و در منطقه خزر، نیز اقدامات اصلاحی خوبی انجام شده و تلاش کردهایم سرعت تجارت را افزایش دهیم.
وی با اشاره به تشکیل کمیته اضطراری در سازمان توسعه تجارت گفت: در ایام جنگ، کمیته اضطراری برای بررسی مسائل تجارت و بازرگانی تشکیل شد و با کمک شورای عالی امنیت ملی نیز مصوباتی گرفتیم که موجب شد زمان بیشتری برای انجام برخی فرآیندها در اختیار فعالان اقتصادی قرار گیرد تا فشارهای ناشی از شرایط موجود، آسیب بیشتری به تجارت کشور وارد نکند.
معاون ارتقای کسبوکار سازمان توسعه تجارت در پاسخ به پرسشی درباره برنامه این سازمان برای جلوگیری از قطع ارتباط بنگاههای ایرانی با بازارهای صادراتی خود در شرایط فعلی نیز گفت: قطع نشدن ارتباط بنگاهها با طرفهای تجاری خارجی، در بخش روابط بین بخش خصوصی و بخش خصوصی، تا حد زیادی به موضوع کریدورها مربوط میشود؛ اما در کنار آن، یک وظیفه مهم دیگر نیز بر عهده ماست و آن بسترسازی برای تجارت است. در همین راستا، توافقنامه تجارت آزاد با اوراسیا که از اردیبهشتماه سال گذشته اجرایی شد، زمینه مناسبی برای توسعه تجارت با این منطقه ایجاد کرده است.
روشنبخش قنبری با اشاره به رشد تجارت با منطقه اوراسیا ادامه داد: با وجود اتفاقات و محدودیتهای ایجادشده در ماههای گذشته، تجارت با این منطقه رشد داشته و صادرات خدمات فنی و مهندسی نیز افزایش یافته است. این موضوع نشان میدهد سازمان توسعه تجارت در شرایط جنگ نیز تلاش کرده از ظرفیتهای مختلف برای توسعه تجارت خارجی استفاده کند و بازارهای مختلف از جمله بازار اوراسیا و آفریقا را مورد توجه قرار دهد.
حرکت به سمت صادرات کالاهای با ارزش افزوده بالاتر
معاون ارتقای کسبوکار سازمان توسعه تجارت با اشاره به تغییر ترکیب صادرات به منطقه اوراسیا گفت: یکی از ویژگیهای مهم بازار اوراسیا این است که تلاش کردهایم صادرات صرفا به کالاهای خام و نیمهخام محدود نشود. در گذشته بخش قابل توجهی از کالاهای صادراتی ما به این منطقه، ارزش نسبتاً پایینی به ازای هر تن داشت و این موضوع نشاندهنده سهم بالای کالاهای خام و نیمهخام در صادرات بود، اما اکنون در کنار افزایش صادرات، تلاش شده ترکیب کالاهای صادراتی نیز تغییر کند و کالاهای با ارزش افزوده بالاتر سهم بیشتری داشته باشند.
نمایشگاههای تجاری با وجود محدودیتهای جنگی ادامه یافت
روشنبخش قنبری درباره برنامه سازمان توسعه تجارت برای برگزاری رویدادها و نمایشگاههای تجاری نیز گفت: بخشی از برنامههای نمایشگاهی در سال جاری تحت تاثیر شرایط جنگ قرار گرفت. در آن مقطع، حضور هیئتهای تجاری و شرکتهای خارجی با مشکلاتی مواجه بود؛ از یک سو محدودیتهای حملونقل و پرواز وجود داشت و از سوی دیگر، شرایط امنیتی کشور بر برگزاری تجمعات و رویدادهای تجاری تاثیر گذاشته بود، با این حال، برگزاری رویدادهای تجاری را متوقف نکردیم و چندین نمایشگاه برگزار شد. همچنین پاویونهای ایران در برخی رویدادهای خارجی، از جمله در پاکستان، برپا شد.
وی با تاکید بر اهمیت نمایشگاهها در توسعه تجارت خارجی اظهار کرد: نمایشگاهها و رویدادهای تجاری از این جهت اهمیت دارند که بخشی از آنها به همرسانی و حضور تجار خارجی مربوط میشود و بخش دیگر نیز به حضور و معرفی شرکتهای ایرانی اختصاص دارد. بنابراین این رویدادها میتوانند در حفظ ارتباط بنگاههای ایرانی با بازارهای خارجی نقش مهمی داشته باشند.
معاون ارتقای کسبوکار سازمان توسعه تجارت با اشاره به یکی از برنامههای مهم پیشروی این سازمان گفت: یکی از موضوعات مهمی که اکنون در دستور کار قرار دارد، برگزاری نمایشگاه جمهوری اسلامی ایران در منطقه اوراسیا در بلاروس است. بازار اوراسیا میتواند فرصت قابل توجهی برای صادرکنندگان ایرانی ایجاد کند، با توجه به شرایط روسیه و تحریمهایی که این کشور با آن مواجه است، استفاده از ظرفیت بازار اوراسیا میتواند برای ایران اهمیت زیادی داشته باشد و بسیاری از نیازهای این منطقه نیز میتواند از طریق ظرفیتهای تولیدی و صادراتی ایران تامین شود.
