معاون عملیات هواپیمایی هما با اشاره به تجربه این شرکت در مدیریت پروازهای حج در شرایط جنگی گفت: بازطراحی مسیرها، گشایش کریدورهای جدید و تصمیم‌گیری سریع عملیاتی، ظرفیت صنعت هوانوردی کشور برای تداوم خدمات در شرایط بحرانی را به نمایش گذاشت.
به نقل از ایرنا، انسداد آسمان غرب کشور و وقفه ناگهانی در پروازها، هم‌زمان با اجرای مأموریت ملی حج تمتع، صنعت هوانوردی ایران را با یکی از پیچیده‌ترین گره‌های عملیاتی دهه‌های اخیر روبرو کرد؛ شرایطی که مسیر پروازها را اجباراً به امتداد مرزهای شرقی، چابهار و دریای عمان کشاند و مدت زمان پرواز را از حدود ۳ ساعت به بیش از ۵ ساعت و نیم رساند.
در وضعیتی که تداوم عملیات روی کاغذ و با استانداردهای موجود ناممکن به نظر می‌رسید، معاونت عملیات شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران «هما» با بازطراحی ساختار مأموریت‌ها، گشایش کریدورهای جدید و مانیتورینگ مستمر پروازها، نه تنها پایداری شبکه پروازی را تضمین کرد، بلکه دستاوردهایی ماندگار به ثبت رساند.
کاپیتان جواد شریفی معاون عملیات شرکت «هما»، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا در تشریح این موضوع و تصمیم‌گیری برای ازسرگیری پروازهای حج تمتع گفت: با اعمال محدودیت‌ها در فضای هوایی غرب کشور و توقف موقت پروازها، تنها گذرگاه ایمن برای انتقال زائران، چرخش به سمت شرق، عبور از آسمان جنوب شرق ایران، دریای عمان و ورود به حریم هوایی مسقط بود تا ناوگان از آنجا به سمت عربستان ادامه مسیر دهد؛ مسیری که هم برای ناوگان و هم برای کادر پرواز فرساینده و سخت بود. با این حال، به دلیل اهمیت این مأموریت ملی و ضرورت برنامه‌ریزی و اجرای پروازها تنها در بازه زمانی ۱۲ ساعته (از زمان ابلاغ تا آغاز عملیات و انجام نخستین پرواز)، با تصمیمی خطیر مواجه بودیم که اجرای آن فرآیندی بسیار پیچیده و نفس‌گیر را می‌طلبید.
برنامه ریزی دقیق عملیات؛ عبور از غیرممکن‌های روی کاغذ
شریفی در ادامه به راهکار عبور از این بن‌بست در مرحله رفت پروازها اشاره کرد و گفت: برای شکستن این بن‌بست عملیاتی، بیش از ۱۰ تا ۲۰ نشست فشرده کارشناسی برگزار شد تا بدون کوچک‌ترین عدول از استانداردهای ایمنی هوانوردی، راه‌حل اجرایی استخراج شود. نتیجه این جلسات، بازطراحی دقیق برنامه پروازی بر اساس ظرفیت قانونی ساعات پروازی خدمه بود. در پروازهای رفت، ایثار و انضباط مثال‌زدنی خلبانان و مهمانداران، انجام پروازهای طولانی ۵.۵ ساعته از مسیر شرق و چابهار را میسر ساخت و نگذاشت جریان انتقال زائران متوقف گردد.
پایش ۲۴ ساعته با سامانه «چارلی‌چارلی» در مسیر پروازی هواپیما
وی درباره تامین حداکثری ایمنی در این مسیر طولانی و غیرمعمول افزود: پرواز در مسیر ۵.۵ ساعته و فاصله گرفتن از کریدورهای متداول، لزوم نظارت و پایش لحظه‌ای پروازها را دوچندان کرد. به همین منظور، مرکز کنترل عملیات (OCC) سامانه رصد لحظه‌ای "چارلی‌چارلی" ( در صورت صلاحدید ،توضیح در مورد دستگاه) را به صورت ۲۴ ساعته فعال کرد تا مسیر پروازها بر فراز چابهار، دریای عمان و مسقط ثانیه‌به‌ثانیه رصد شود؛ رویکردی که کارآمدی حیاتی آن در عمل اثبات شد و تضمین ایمنی کامل پرواز را به همراه داشت
ادغام چک‌های دوره‌ای خلبانان و صرفه‌جویی ارزی
معاون عملیات «هما» با اشاره به گره مقرراتی هم‌زمان با توقف پروازها و شبیه ساز پرواز اظهار داشت: در پی توقف‌های مقطعی پروازها، شبیه سازپرواز چک‌های دوره‌ای برخی خلبانان دچار وقفه شده بود. با تدبیر انجام‌شده و هماهنگی‌های لازم، دو ارزیابی چک عملیاتی شرکت (OPC) و تمدید صلاحیت پروازی (LPC) برای خلبانانی که موعد آنها نزدیک بود، ادغام گردید. این مدیریت زمان، افزون بر تمدید صلاحیت پروازی و حفظ استانداردها بدون زمین‌گیر شدن ناوگان، باعث شد مبلغ قابل توجهی صرفه‌جویی مستقیم ارزی به همراه آورد.
گشایش مسیر عراق؛ دستاورد تاریخی پس از دهه‌ها
کاپیتان شریفی گام اساسی برای کاهش فرسایش ناوگان و مهار هزینه‌های سوخت در مسیرهای طولانی را بازطراحی کریدورهای پروازی دانست و تصریح کرد: تداوم پروازهای ۵.۵ ساعته از شرق کشور، هم استهلاک قطعات هواپیما را بالا می‌برد و هم مصرف سوخت بالایی به همراه داشت. با رایزنی‌های فشرده تخصصی هوانوردی، موفق شدیم پس از دهه‌ها، مجوز عبور مستقیم از آسمان عراق را به دست آوریم.
وی تاکید کرد: این دستاورد تاریخی، زمان هر پرواز را کاهش داد و با صرفه‌جویی در مصرف سوخت در هر رفت‌وبرگشت، هزینه‌های جاری شرکت را به شکل چشمگیری تعدیل کرد.
پرواز خط‌شکن مشهد؛ اولین پرواز مسافری بعد از جنگ، شکست سد روانی
کاپیتان شریفی در تشریح مقدمات انجام اولین پرواز مسافری بعد از جنگ خاطرنشان کرد: با توجه به مشکلات متعدد زیر ساختی در جنگ، با هماهنگی و پیگیری های لازم نخستین پرواز مسافری "هما" به مشهد پس از تثبیت آتش‌بس، فراتر از یک پرواز روتین تجاری، حرکتی نمادین و خط‌شکن بود که سد روانی ناامنی را شکست و اقتدار صنعت هوانوردی کشور را به نمایش گذاشت.
آمادگی بی‌نظیر «هما» برای مأموریت‌های ابلاغی در کمتر از ۱۲ ساعت
معاون عملیات هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در پایان تأکید کرد: تجربه این دوره ثابت کرد بنیه آموزشی و ساختار چابک تصمیم‌گیری در “هما” این پتانسیل را دارد که حتی در سخت‌ترین مأموریت‌های عملیاتی، در کمترین زمان ممکن وارد عمل شده و کار را به سرانجام برساند؛ قابلیتی منحصربه‌فرد که جایگاه هما را به عنوان پشتوانه اصلی تاب‌آوری هوانوردی کشور تثبیت کرد.
کاپیتان شریفی با قدردانی ویژه از زحمات خلبانان و مهماندارانی که در این مسیر هواپیمایی هما را همراهی کردند، اظهار داشت: تغییرات فنی و پروازی برای انجام پروازهای حج به عنوان یکی از مهمترین عملیات های پروازی این شرکت، جز با همراهی و همکاری خلبانان و مهمانداران خدوم میسر نمی شد و همه نیروهای انسانی دست به دست هم دادند تا بتوان در شرایط سخت جنگی، خدمات مناسبی را به مسافران ارایه کرد.
