مدیرعامل بورس کالای ایران در برنامه «کلینیک بورس» با اشاره به مسیر تحول بورس کالا در سال های اخیر، گفت: بورس کالا امروز صرفاً محل معامله کالا نیست، بلکه پس از بلوغ و میزبانی از محصولات تولیدی کشور و ایجاد مزایایی چون کشف قیمت، تبدیل شدن به مرجع داده های معتبر و تامین پایدار مواد اولیه با توسعه بازار اوراق بهادار مبتنی بر کالا به بستری برای مدیریت ریسک، جذب سرمایه به تولید و محل مورد اعتماد سرمایه گذاران تبدیل شده است.
به نقل از سنا، سید جواد جهرمی با اشاره به توسعه صندوقهای طلا، ورود نقره و شکلگیری ابزارهای مالی جدید در بورس کالا گفت: در سالهای اخیر، نگاهها و ذینفعان جدیدی نسبت به این بازار ایجاد شده است. امروز تقریباً در حوزههای اصلی محصولات تولیدی کشور، کالایی وجود ندارد که در بورس کالا مورد معامله قرار نگیرد یا زنجیره آن در این بازار حضور نداشته باشد.
ضرورت توسعه معاملات آنلاین و برخط
مدیرعامل بورس کالا با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار بازار فیزیکی، بهعنوان یکی از محورهای اصلی فعالیت بورس کالا، گفت: در حوزه بازار فیزیکی همچنان نیاز به توسعه و اصلاح برخی زیرساختها وجود دارد. برای نمونه، در حال حاضر معاملات عمدتاً از طریق کارگزاران انجام میشود و معاملات برخط بهصورت کامل عملیاتی نشده است. باید به سمت توسعه معاملات برخط حرکت کنیم تا مشتریان بتوانند بهصورت مستقیم و سادهتر خرید خود را انجام دهند.
جهرمی ضمن تاکید بر ضرورت اصلاح برخی مقررات افزود: بخشی از دستورالعملهای موجود، از جمله دستورالعملهای مربوط به تسویه، پذیرش کالا و سایر فرآیندهای اجرایی، با توجه به تجربههای چند سال گذشته بورس کالا، نیازمند بازبینی و اصلاح است.
رشد بازار مالی بورس کالا
مدیرعامل بورس کالای ایران با اشاره به دادههای آماری توضیح داد: در سال ۱۴۰۱ سهم بازار اوراق بهادار از مجموع معاملات بورس کالا حدود ۹ درصد بود، اما این رقم در سال گذشته به ۴۶ درصد رسید. به عبارت دیگر، بازار اوراق بهادار توانست در سال گذشته ۴۶ درصد از ارزش معاملات بورس کالا را به خود اختصاص دهد. در ۲ ماه نخست امسال نیز این نسبت به ۵۴ درصد افزایش یافته که نشاندهنده روند رو به رشد توسعه بازار اوراق بهادار در بورس کالا است.
جهرمی گفت: روند اوراقبهادارسازی هم درآمد بورس کالا را متنوع کرده، هم ذینفعان آن را گسترش داده و هم موجب شکلگیری ابزارهای جدید برای سلایق مختلف سرمایهگذاری شده است.
اعتماد سرمایه گذاران، سرمایه بزرگ بورس کالاست
مدیرعامل بورس کالای ایران با اشاره به بازگشایی بازار صندوقهای کالایی در دوران جنگ گفت: تصمیم به بازگشایی بازار در اسفند با بررسیهای متعدد اتخاذ شد. بسیاری از سرمایهگذاران به سرمایه و نقدینگی خود نیاز داشتند و با در نظر گرفتن مجموعه شرایط، بازار در اسفندماه بازگشایی شد؛ این روند نتایج مثبتی به همراه داشت.
به گفته جهرمی، در این دوره حدود ۵۰ هزار میلیارد تومان منابع وارد صندوقهای طلا شد و حتی پذیرهنویسی صندوقهای جدید نقره نیز انجام گرفت.
جهرمی با بیان اینکه اعتماد سرمایه گذاران، سرمایه بزرگ بورس کالاست، تاکید کرد: این اقدام برای سرمایهگذاران یک پیام مهم داشت؛ اینکه بازار فعال است و امکان معامله وجود دارد. وقتی بازار در شرایط دشوار باز میماند، حتی افرادی که به نقدینگی نیاز دارند، با اطمینان بیشتری تصمیمگیری میکنند؛ زیرا میدانند اگر روزی نیاز به فروش داشته باشند، امکان فروش وجود دارد و منابع حاصل از آن در زمان مناسب در اختیارشان قرار میگیرد.
تجربه یک تغییر مسیر جدی
جهرمی با بیان اینکه بورس کالا در حال تجربه یک تغییر مسیر جدی است، گفت: در حوزه بازار فیزیکی، توسعه رینگ صادراتی، تسهیل دستورالعملها، اصلاح مقررات و ورود صنایع و محصولات جدید به بورس کالا در دستور کار قرار دارد.
او افزود: در حوزه بازارهای مالی نیز روند اوراقبهادارسازی با طراحی ابزارهای جدید، هم از منظر تنوع ابزارها و هم از منظر تنوع کالاهایی که قرار است مبنای انتشار اوراق قرار گیرند، دنبال خواهد شد.
مدیرعامل بورس کالای ایران با اشاره به ابزارهای جدید در دست طراحی گفت: از جمله ابزارهایی که در دستور کار قرار دارد، اوراق سلف با تحویل گواهی است. همچنین موضوع مولدسازی داراییها در بورس کالا نیز مطرح است و سازمان بورس مصوبه مربوط به آن را ابلاغ کرده است.
او در خصوص طرح مولدسازی داراییها توضیح داد: به دلیل شرایط اخیر، اجرای این ابزار با اندکی تأخیر مواجه شد، اما بهزودی از آن رونمایی خواهد شد. پیشبینی ما این است که این ابزار بتواند کمک قابل توجهی به تولیدکنندگان کند؛ بهویژه از منظر کاهش نیاز به سرمایه در گردش و افزایش ظرفیت تولید در بخش واقعی اقتصاد، با استفاده از منابع مالی جدید و موجودی انبارها.
توسعه زیرساختهای تسویه و انبارهای بینالمللی
جهرمی با اشاره به اصلاح سازوکار تسویه در بازار مشتقه و مالی گفت: سال گذشته تغییری در سازوکار تسویه معاملات انجام شد و حسابها از حسابهای در اختیار بورس کالا به حسابهای در اختیار کارگزاری منتقل شدند. این مسیر را توسعه خواهیم داد و لازم است برخی ماژولها و قابلیتهای جدید به آن اضافه شود تا نیاز سرمایهگذاران، کارگزاران و سایر فعالان اقتصادی بهصورت کاملتر پاسخ داده شود.
او افزود: فعالسازی کدهای PRX نیز از جمله مواردی است که در برنامههای بورس کالا قرار دارد و در آینده نزدیک اجرایی خواهد شد. این موضوع میتواند منابع مالی جدیدی را وارد بازار کند و تقاضای تازهای ایجاد نماید.
مدیرعامل بورس کالای ایران همچنین از برنامهریزی برای استفاده از انبارهای بینالمللی و برخی انبارهای مستقر در مناطق آزاد خبر داد و گفت: هدف این است که بتوانیم از این زیرساختها برای تسهیل تأمین کالا استفاده کنیم. این اقدام میتواند از مسیر قبض انبار و گواهی سپرده به تأمین کالا، سلف واردات و سایر فرآیندهای مرتبط کمک قابل توجهی کند.
