نوید فرهادی کارشناس بازار سرمایه، با تاکید بر نقش صندوقهای سرمایهگذاری در توسعه سرمایهگذاری غیرمستقیم در بازار سرمایه، گفت: «صندوقها با فراهم کردن امکان تخصیص بهینه دارایی، تنوعبخشی به سبد داراییها(پرتفوی) و مدیریت حرفهای سرمایه، فاصله میان سرمایهگذاران حقیقی و پیچیدگیهای سرمایهگذاری مستقیم را کاهش میدهند و زمینه حرکت بازار به سمت سرمایهگذاری ساختارمند را فراهم میکنند.»
نوید فرهادی در گفتوگو با پایگاه پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، با اشاره به جایگاه ETFها در بازار سرمایه تاکید کرد: «صندوقهای قابل معامله یکی از مهمترین ابزارهای توسعه سرمایهگذاری غیرمستقیم و مدیریت حرفهای دارایی برای سرمایهگذاران حقیقی بهشمار میآیند.»
به گفته او، اگرچه در سالهای اخیر بخشی از سرمایهگذاران حقیقی به سرمایهگذاری مستقیم در سهام گرایش داشتهاند، اما اغلب حرفهایها میدانند سرمایهگذاری فعالیتی تخصصی، تحلیلی و زمانبر است و بررسی صورتهای مالی، شناخت وضعیت بنیادی شرکتها، تحلیل چشمانداز صنایع، ارزیابی ریسک نقدشوندگی و تعیین زمان مناسب ورود و خروج، نیازمند دانش مالی، تجربه تحلیلی و پیگیری مستمر بازار است؛ از اینرو صندوقها میتوانند فاصله میان علاقه سرمایهگذاران حقیقی به حضور در بازار سرمایه و محدودیت آنها در تحلیل تخصصی را کاهش دهند.
تخصیص دارایی؛ نقطه آغاز سرمایهگذاری حرفهای
این کارشناس بازار سرمایه یکی از مهمترین کارکردهای صندوقها را فراهم کردن امکان «تخصیص دارایی» برای سرمایهگذاران حقیقی عنوان کرد و گفت: «در مدیریت حرفهای سرمایه، نقطه شروع سرمایهگذاری انتخاب یک سهم خاص نیست، بلکه تعیین ترکیب مناسب میان طبقات مختلف دارایی است.»
فرهادی افزود: «سرمایهگذار میتواند بخشی از سبد دارایی(پرتفوی) خود را به صندوقهای درآمد ثابت، بخشی را به طلا، بخشی را به سهام و بخشی را به سایر ابزارهای سرمایهگذاری اختصاص دهد؛ رویکردی که تصمیمگیری را از سطح معاملات مقطعی و سهممحور به سطح مدیریت ساختار پرتفوی ارتقا میدهد.»
تنوعبخشی و مدیریت ریسک با صندوقهای سرمایهگذاری
فرهادی ادامه داد: «سرمایهگذار حقیقی الزاماً نیازی ندارد بر تمام شرکتهای بازار تسلط کامل داشته باشد، بلکه میتواند با انتخاب ترکیبی از صندوقهای مختلف، سبدی متنوع و متناسب با درجه ریسکپذیری خود تشکیل دهد.»
به گفته او، سرمایهگذار محافظهکار میتواند وزن بیشتری به صندوقهای درآمد ثابت و طلا اختصاص دهد و سهم محدودتری برای صندوقهای سهامی در نظر بگیرد؛ در مقابل، سرمایهگذار ریسکپذیرتر میتواند وزن بیشتری به صندوقهای سهامی، بخشی یا اهرمی اختصاص دهد. به این ترتیب، ETFها سرمایهگذاری را از تصمیمهای پراکنده و هیجانی به سمت وزندهی، تنوعبخشی و کنترل ریسک هدایت میکنند.
مزایای ETFها در برابر سرمایهگذاری مستقیم
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تفاوت بازده سرمایهگذاری غیرمستقیم با سرمایهگذاری مستقیم گفت: « هرچند در برخی موارد ممکن است بازده سرمایهگذاری غیرمستقیم به دلیل هزینههای مدیریت، کارمزدهای معاملاتی، خطای پیگیری یا تفاوت قیمت معاملاتی واحدهای صندوق با خالص ارزش داراییها، اندکی کمتر از بازده سرمایهگذاری مستقیم در دارایی مبنا باشد، با اینحال، مزایایی همچون سهولت خرید و فروش، نقدشوندگی بالاتر، امکان معامله آنلاین، شفافیت قیمت، تنوعبخشی سریع و کاهش نیاز به تحلیل مستقیم تکتک داراییها موجب شده برای بخش مهمی از سرمایهگذاران حقیقی، صندوقها همچنان گزینهای عملیتر و کارآمدتر از سرمایهگذاری مستقیم باشند. بهبیان دیگر، سرمایهگذار حقیقی در بسیاری از موارد بخشی از بازده بالقوه را در برابر دسترسی آسانتر، نقدشوندگی بهتر و کاهش پیچیدگی تصمیمگیری مبادله میکند.»
نقش صندوقهای سهامی، مختلط، بخشی و اهرمی
فرهادی با بیان اینکه صندوقهای سهامی قابل معامله میتوانند جایگزین مناسبی برای سرمایهگذاری مستقیم در بازار سهام باشند، گفت: «سرمایهگذاری در تعداد معدود و محدودی سهم، سرمایهگذار را در معرض ریسک تمرکز قرار میدهد، در حالی که صندوقهای سهامی با برخورداری از سبدی متنوع، امکان توزیع ریسک میان چندین دارایی را فراهم میکنند.»
او افزود: «صندوقهای مختلط نیز برای سرمایهگذارانی با ریسکپذیری متوسط ظرفیت قابل توجهی دارند؛ زیرا ترکیبی از سهام و ابزارهای درآمد ثابت را نگهداری میکنند و بخشی از فرآیند تنظیم ریسک و بازده توسط مدیر صندوق انجام میشود.»
فرهادی همچنین توسعه صندوقهای بخشی را مکمل زنجیره ابزارهای سرمایهگذاری غیرمستقیم دانست و توضیح داد: «بسیاری از سرمایهگذاران نسبت به آینده یک صنعت مانند فولاد، پتروشیمی، بانک، خودرو یا سیمان دیدگاه مثبتی دارند، اما انتخاب بهترین شرکت در آن صنعت ساده نیست. صندوقهای بخشی این امکان را فراهم میکنند که سرمایهگذار بهجای انتخاب یک نماد مشخص، در معرض بازده کلی یک صنعت قرار گیرد و ریسک انتخاب نادرست میان نمادهای مختلف آن صنعت را کاهش دهد.»
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره ظرفیتهای صندوقهای اهرمی گفت: «این صندوقها برای سرمایهگذاران ریسکپذیر و آشنا با نوسانات بازار میتوانند ابزار جذابی باشند، اما برای همه سرمایهگذاران مناسب نیستند و استفاده از آنها باید متناسب با افق سرمایهگذاری، میزان تحمل ریسک و شناخت سرمایهگذار از سازوکار این ابزارها باشد.»
لزوم حمایت سیاستگذار از سرمایهگذاری غیرمستقیم
فرهادی با اشاره به نقش سیاستگذار در توسعه صندوقها گفت: «توسعه صندوقها میتواند با مشوقهایی مانند تخفیف کارمزد کارگزاری، کاهش هزینههای معاملاتی یا طراحی سازوکارهای تشویقی برای سرمایهگذاری غیرمستقیم همراه شود. چنین رویکردی انگیزه حرکت از معاملات کوتاهمدت و هیجانی به سمت سرمایهگذاری ساختارمند را افزایش میدهد و میتواند به بهبود نقدشوندگی، افزایش عمق بازار و ارتقای فرهنگ سرمایهگذاری کمک کند.»
او تاکید کرد: « صندوقهای قابل معامله صرفاً ابزار معاملاتی نیستند، بلکه زیرساختی برای توسعه مدیریت علمی پرتفوی در میان سرمایهگذاران حقیقی محسوب میشوند و این امکان را فراهم میکنند که سرمایهگذار بهجای تمرکز صرف بر انتخاب تکسهم، ابتدا ترکیب داراییهای خود را طراحی کرده و سپس متناسب با سطح ریسکپذیری، افق سرمایهگذاری و انتظارات بازده، میان صندوقهای درآمد ثابت، طلا، سهامی، بخشی و اهرمی وزندهی کند.»
