مدیر کل دفترصادرات خدمات فنی مهندسی سازمان توسعه تجارت ایران در نشستی با اعضای هیات علمی و مدیران پردیس مرکزی دانشگاه علامه طباطبایی در خصوص راهاندازی رشته تحصیلی صادرات خدمات به بحث و تبادل نظر پرداختند.
به نقل از روابط عمومی سازمان توسعه تجارت ایران، سهراب سلیمی در این نشست با معرفی خدمات سازمان توسعه تجارت ایران و دفتر صادرات خدمات این سازمان بر ضرورت راه اندازی رشتهای آکادمیک در حوزه صادرات خدمات وکاربردی کردن این حوزه تاکید کرد و افزود: سازمان توسعه تجارت ایران پیشینه زیادی در صادرات کالاهای غیرنفتی دارد ولی برای صادرات خدمات از سال ۱۳۷۳ مرکز توسعه صادرات ایران این کار را شروع کرد و سازمان توسعه تجارت ایران آن را ادامه داد. اکنون تقریبا حدود ۳۲ سال از عمر صادرات خدمات در کشور ما در دوره جدید میگذرد.
مدیر کل دفتر صادرات خدمات فنی مهندسی سازمان توسعه تجارت ایران با بیان اینکه، معتقدیم صادرات خدمات در کشور ما سابقه بسیاری داشته و سوابق و شواهد آن موجود است، تصریح کرد: در همین سده های اخیر حدود۳۷۰ سال گذشته، کشور ما صادرات خدمات فنی مهندسی به تاج محل هندوستان از سوی معماران شیرازی داشته است، یا قبلتر از آن در دوره خشایارشاه، بخش مهمی از کانال سوئز که هنوز هم آن بخش باقیمانده است، توسط مهندسان ایرانی که البته با مقاصد جنگی ساخته شده بود، نشان از صادرات خدمات و قدرت مهندسان ما در آن دوران دارد.
سلیمی در ادامه خاطرنشان کرد: از سال ۱۳۷۳ در دوره جدید توانستیم موضوع صادرات خدمات را در سازمان توسعه تجارت ایران راهبری کنیم و تا کنون حدود ۹۰۰ پروژه برون مرزی ثبت شده که در ۵ قاره جهان این اتفاق افتاده است. سازمان توسعه تجارت ایران بر اساس آییننامهها و دستورالعملهایی که دارد، از این ۹۰۰ پروژه حمایت کردهاست.
وی افزود: اکنون در بخش تجارت خدمات حدود ۱۴۴ رشته شناخته شده در دنیا داریم که در کشور ما حدود ۵۰ الی ۵۵ رشته شناخته شده است. تا کنون به عنوان متولی تجارت غیرنفتی کشور، بخش مهمی از صادرات خدمات کشور را که سابقهاش را داریم، مورد حمایت قرار دادهایم. اکنون مدتهاست که قصد داریم پیوند میان نهادهای آکادمیک و صادرات خدمات را در سازمان توسعه تجارت ایران برقرار کنیم. در حال حاضر بهدنبال بررسی این موضوع هستیم که آیا چنین رشتهای وجود دارد و اگر وجود ندارد آیا ضرورت آن احساس میشود یا خیر؟
عبدالرسول قاسمی رئیس دانشکده اقتصاد پردیس مرکزی دانشگاه علامه طباطبایی نیز در ادامه این نشست اظهار کرد: اکنون در حوزه تجارت در این دانشکده، رشته اقتصاد و تجارت الکترونیک وجود دارد. خوشبختانه امسال جلسهای با معاون شورای عالی عتف در مورد کاربردی شدن این رشته تحصیلی داشتیم که طرحی در وزارت علوم برای این منظور بوجود آمده تا حوزه دانشگاه را به صنعت متصل کند و این فرصت خوبی است که در زمینه این رشته نیز دغدغههای سازمان توسعه تجارت ایران و حتی بخش خصوصی در اتاق ایران را نیز در این حوزه مورد بررسی قرار دهیم.
در ادامه این نشست، سعید میرواحدی رئیس دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی با اینکه این دانشکده با حوزه تجارت و کسب و کار قرابت بیشتری دارد، افزود: برخی از رشتههای این دانشکده مثل مدیریت بازرگانی، رشته بازاریابی بینالملل را در تحصیلات تکمیلی خود دارند که در آن موضوعات صادرات و بازاریابی خدمات مطرح می شود، ضمن اینکه گرایش کسب و کار الکترونیک را نیز در این دانشکده داریم. اما تمرکز آنها فقط بر صادرات خدمات نیست و مباحث گستردهای دارد.
وی افزود: اگر بخواهیم مشخصا رشته صادرات خدمات را داشته باشیم طبیعتا باید سرفصلهایی برای آن تعریف شود که فکر میکنم در مقطع تحصیلات تکمیلی بهتر است آن را تعریف کنیم. اگر این رشته مبتنی بر نیازهای سازمان توسعه تجارت باشد، ما بر اساس درخواست سازمان میتوانیم یک یا دو دوره را تعریف کنیم که دانش آموختگان در این حوزه تربیت و در همان سازمان به کار گرفته شوند. یعنی تضمین استخدام هم به دانشجو داده شود که مورد استقبال قرار گیرد. با توجه به همکاری مشترک، ما این آمادگی این را داریم که این رشته را تعریف و مجوزهای لازم کسب شود تا این رشته در این دانشکده برگزار شود.
امیر زند مقدم مدیرکل برنامهریزی آموزشی دانشگاه علامه طباطبایی نیز در ادامه نشست به زمان بر بودن رهاندازی رشته جدید در دانشگاه اشاره کرد و افزود: این رشته بعد از تصویب در دانشگاه باید به وزات علوم و بعد شورای عالی علوم انسانی و بعد از آن چون رشته علوم انسانی است به شورای انقلاب فرهنگی برود که میتواند زمانبر باشد.
در ادامه مرتضی طاهری، عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی اظهار کرد: ما قصد داریم مدیریت صادرات خدمات را به عنوان یک شایستگی به افراد آموزش دهیم که میتواند هم در قالب یک رشته دانشگاهی باشد که پروسهای زمانبر است و الزاما دانشجویان قوی از آن استقبال نخواهند کرد، چون رشتهای مثل مدیریت بازرگانی را میتوانند انتخاب کنند که بازه کاری بیشتری دارد. نکته دوم این است که دوره «ام بی ای» و «دی بی ای» هم طبق ابلاغیه جدید وزارت علوم چون منجر به مدرک دانشگاهی نمیشود و مزایای آن را ندارد، محدودیتهایی برای آن ایجاد شده است.
وی افزود: میتوان برای این آموزش صادرات خدمات به صورت آکادمیک یک بوت کمپ با عنوان «مدیریت صادرات خدمات» راهاندازی کرد که مناسبترین کار در زمان حاضر است. برای این کار، بلافاصله باید تیم طراحی بوت کمپ با نمایندگانی از سازمان توسعه تجارت ایران و دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی تشکیل و برای آن تولید محتوا شود. بوت کمپ یک دوره فشرده چند هفتهای است که مهارت لازم را با افراد آموزش میدهد که میتواند به صورت حضوری یا مجازی برگزار شود. همچنین تکالیف و محتوای آف لاین در اختیار افراد قرار میگیرد و مدرسها و سرفصلهای آن مشخص وسرآمدان این بوت کمپ میتوانند در این زمینه فعالیت کنند.
طاهری در پایان تصریح کرد: میتوان در این زمینه قراردادی میان دانشگاه و سازمان با عنوان قرارداد بوت کمپ مدیریت توسعه صادرات خدمات منعقد کرد. قدم اول در این راه این است که متن تفاهمنامه آماده و امضاء شود و بلافاصله بعد از آن قرارداد منعقد و اجرایی شود.
